نکاتي درباره ويرايش از استاد موگهي

ويرايش

 ويرايش بر خلاف شعر، ذاتي نيست و مسئله اي آموزشي و بر مبناي يادگيري است. انواع ويرايش دو نوع علمي- محتوايي و ادبي- صوري است.مسلط بودن ويراستار به دستور زبان فارسي از ويژگي هاي يک ويراستار خوب است.

هدف از ويرايش مقبول تر کردن نوشته در ويرايش علمي و مفهوم تر کردن نوشته در ويرايش ادبي است. 

نوشته خوب داراي دو ويژگي است که عبارتند از؛

1. برخوردار بودن نوشته از کمال محتوايي و معنايي.

2. برخوردار بودن نوشته از جمال صوري و لفظي.

ايشان در بيان اهداف در ويرايش گفتند:

در ويرايش علمي، هدف اصلاح علمي پيام، به منظور مقبول تر کردن نوشته است و در ويرايش ادبي، هدف اصلاح ادبي نوشته، به منظور قابل مفهوم تر کردن نوشته براي خواننده است.

ويراستار بايد بتواند متن را براي خواننده قابل فهم تر کند.

ويراستار بايد توجه داشته باشد که قواعد، سليقه اي نيست.

وي در ادامه راههاي مفهوم تر کردن نوشته را بيان کردند که عبارت است از :

1- نوشتن املاي صحيح

2- گذاشتن نشانه هاي تلفظي

3- گذاشتن نشانه هاي نقطه گذاري 

4-جدانوشتن کلمات در بعضي موارد

5-پيوسته نوشتن کلمات در بعضي موارد

6- کم کردن کلمات

7-اضافه کردن کلمات 

8- تغيير دادن کلمات

9- جابجا کردن کلمات

10- فا رسي کردن جملات

11- ساده کردن جملات 

12- رفع ابهام از جملات

مثلث طلايي در فراگيري ويرايش و بسياري از فنون و مهارت هاي ديگر، سه چيز است: 

آموزش،تمرين و مطالعه،

اگر اين سه کار را به خوبي انجام دهيد، قطعاً ويراستاري حرفه اي خواهيد شد و در اين نکته هيچ شکي نکنيد.

2-ويرايش فقط فن و علم نيست؛ بلکه هنر نيز هست و مانند هر هنري، هم نبايد آن را ساده پنداشت و انگاشت، و هم نبايد از آن ترسيد و هراسيد؛ بلکه بايد براي يادگيري و به کارگيري آن، گام به گام دانش آموخت و تجربه اندوخت. آن گاه خواهيد ديد که با زحمت و حوصله و پشتکار، به قله هاي ويرايش چه قدر نزديک و نزديک تر شده يا حتي دست يافته ايد.

بکوشيد از همان آغاز، ويرايش را به صورت استدلالي ياد بگيريد و براي هر نظر و شيو? ويرايشي خويش، دليل داشته باشيد؛ هرچند ممکن است که برخي اندک از مسائل و مباحث ويراستاري، سليقه اي و تابع ذوق و تشخيص فردي باشد.

همان گونه که در ستايش کردن از افراد، مثلاً مي گويند فلاني شم سياسي خوبي دارد يا شم اقتصادي عجيبي دارد، ويراستار خوب نيز کسي است که شم ويرايشي خوبي داشته باشد که براي دستيابي به آن، بايد اين دو کار را انجام داد: 

1. ارتقاي آگاهي هاي ويرايشي  

 2. ارتقاي تجربه هاي ويرايشي